Periodiek
- Details
- Categorie: Periodiek
Voorwoord
De bosbranden in de Hoge Venen zijn niet meteen de kernactiviteit van het Vlaams Artsenverbond, en ook niet die van advocaat grondwettelijk recht Quinten Jacobs. Maar hij greep die wel aan om in zijn column in De Tijd van 2 september (“Zeven klimaatministers, maar dat was deze zomer het probleem niet”) nog maar eens het gebetonneerde beleid aan te klagen.
Het klimaat is een gigantische uitdaging, maar ons hopeloos complexe federale stelsel leidt ertoe dat iedereen bevoegd en niemand verantwoordelijk is, zegt hij. En verder: het klopt dat onze ingewikkelde staatsstructuur niet helpt bij het oplossen van de grote problemen van deze tijd. Maar vooral: de federale overheid heeft daarvoor niet langer de operationele en budgettaire capaciteiten!
DéFI, het voormalige FDF (Front démocratique des francophones), lanceerde in augustus 2026 een opvallend voorstel: een Nationaal Preventiepact dat de financiering van preventieve gezondheidszorg opnieuw op federaal niveau zou organiseren.
Dat het slecht gesteld is met de preventieve gezondheidszorg in het Franstalig landsgedeelte is al langer bekend. De vermijdbare sterfte door primaire preventie is er beduidend hoger dan in Vlaanderen. In 2020 stierven in Wallonië 313 mannen per 100.000 inwoners, tegenover 200 in Vlaanderen. Ook bij vrouwen is de kloof groot: 144 vs. 96 per 100.000.Ik ga niet in op de details van hun voorstellen, maar dit is herfederaliseren van de gezondheidszorg via een achterpoortje.
De analyse van Jacobs en het initiatief van DéFI deden bij mij een belletje rinkelen. In het federale regeerakkoord (2025-2029) van de regering De Wever valt het luik rond de institutionele modernisering en staatsstructuren direct onder de bevoegdheid van de premier. Ik citeer uit het regeerakkoord: “Het doel is een nieuwe staatsstructuur vanaf de volgende legislatuur met een meer homogene en efficiënte bevoegdheidsverdeling. In dit verband zal de eerste minister voorstellen, onder de vorm van wetteksten, voorbereiden op het vlak van de bevoegdheidsverdeling, de financieringsregels, de instellingen etc. Dit gebeurt met de steun van grondwetspecialisten en experten van beide taalgroepen en het wordt mee uitgewerkt door een aanvullende kabinetscel bij de eerste minister die hiervoor over een specifiek werkingsbudget beschikt”.
Hoe zou het met die institutionele cel zijn? We horen daar zo weinig van… .
Deze week werd in theater Het Klokhuis in Antwerpen het boek “Ondergang” van Bart Maddens voorgesteld. Het boek beschrijft de teloorgang van de traditionele IJzerbedevaarten zoals we die tot het einde van vorige eeuw kenden. Het is vooral een persoonlijk verhaal, maar toch ook een beetje analyse door de politicoloog.
Tijdens die voorstelling werden op de achtergrond doorlopend foto’s geprojecteerd van die massamanifestatie. Ze toonden hoeveel volk er toen wel kwam, maar ook wie er kwam. Op één van die beelden (bedevaart 1985) herkende ik het silhouet van de meest bekende voorzitter van het – toen nog – VGV, de illustere Robert de Beule.
Een mooie herinnering, waarbij ik weer realiseerde dat het Vlaams Artsenverbond met beide voeten stevig geworteld staat in de Vlaamse Beweging, en een aansporing om door te zetten en blijvend medestanders te zoeken tot onze doelstellingen bereikt zijn.
Jan Van Meirhaeghe
VAV-voorzitter
12 september 2026
- Details
- Categorie: Periodiek
Voorwoord Periodiek 2 van 2026
In dit voorwoord moet ik toch even stilstaan bij het overlijden van ons oudste lid, professor Alexander Evrard. Een merkwaardig man die alles wat het Vlaams Artsenverbond naar streeft belichaamde. Doorheen gans het interview in Periodiek nr 2 van 2024 spreekt zijn rechtlijnige Vlaamsgezindheid.
Ik had het voorrecht zijn lessen psychologie te mogen volgen in wat dan nog de derde kandidatuur noemde. Toen hij in december 2023 door de Gentse Alumni gevierd werd als honderdjarige hield hij een toespraak in datzelfde mij goed bekende auditorium van weleer, rechtopstaande, een uur lang. Merkwaardig inderdaad.
Wij steunen al sinds de aanvang het initiatief van de Vlaamse Volksbeweging “Medische hulp in het Nederlands is een basisrecht” (zie www.taalklachten.be).
De goed zichtbare acties werden intenser toen in februari 2026, na klacht van een Franstalig ziekenhuis, de Raad van State de 12-minuten regel afschafte. Door die regel konden patiënten voor spoedeisende hulp op hun vraag niet naar het dichtstbijzijnde – zo goed al zeker Franstalig – ziekenhuis gebracht worden, maar naar een ziekenhuis waar men wel Nederlands begrijpt en spreekt.
Op 19 april nam het VAV deel aan zo een actie bij de spoeddienst van het Sint-Pietersziekenhuis. De ludieke actie kwam uitgebreid in de media, en miste zijn effect niet. Want mede door de standvastigheid van VVB en VAV werd de 12-minutenregel weer ingevoerd vanaf mei 2026. Gelukkig een positieve evolutie.
Ik wil tot slot nog eens de aandacht vestigen op ons symposium dat we samen met het AK-VSZ organiseerden in oktober laatstleden.
Door het aanzwengelen van de problematiek van de langdurig zieken en de langdurig arbeidsongeschikten gooide het VAV de knuppel in het hoenderhok. Sindsdien is dit thema voortdurend aanwezig in het maatschappelijke en politieke debat, en intussen komt ook de rol van de mutualiteiten volop ter discussie.
Mischief, thou art afoot…!
Jan Van Meirhaeghe
VAV-voorzitter
6 juni 2026
- Details
- Categorie: Periodiek
Dit is het eerste nummer van Periodiek jaargang 81.
Meteen ook het eerste nummer verzorgd door het nieuwe redactieteam: Lieve
Van Ermen, Karel Vermeyen en Jef Mennes.
Het is ook het verslagboek van het symposium "Is dit land langdurig ziek?"
dat VAV samen met het AK-VSZ organiseerde in oktober laatstleden.
Veel leesplezier!
Jan Van Meirhaeghe
Voorzitter VAV
- Details
- Categorie: Periodiek
Voorwoord
Als jullie dit voorwoord lezen is ons symposium dat we samen organiseerden met het AK-VSZ (actiecomité Vlaamse sociale zekerheid) over langdurige ziekte en langdurige arbeidsongeschiktheid achter de rug.
Toen we in het najaar 2024 een thema zochten voor ons tweejaarlijks symposium meenden we dat de problematiek van langdurige ziekte met oorzaken, gevolgen en eventuele communautaire verschillen, meer studie en een symposium waard was.
Niemand kon toen vermoeden dat die problematiek in 2025 zou uitgroeien tot één van de belangrijkste dossiers in het maatschappelijk debat.
Op 20 december 2024 lazen we in De Tijd: “België telt record aan langdurig zieken” en het cijfer van de telling eind 2023 werd vermeld: 526.507.
Vanaf dan kreeg het probleem meer en meer aandacht in de media en op het politieke forum.
Met de opmaak van de federale begroting vanaf eind september zijn het dagelijkse krantenkoppen.
De keuze van dit onderwerp voor ons tweejaarlijks symposium was dan ook een schot In de roos.
Ook hier stellen we opnieuw de stilaan overbekende regionale verschillen vast. In Wallonië is 9,3% van de bevolking tussen 19 en 64 jaar langdurig ziek, in Brussel is dat 5,9% en in Vlaanderen 6,9%. De toename van dat aantal is daarenboven sneller in Wallonië.
In Brussel zijn verhoudingsgewijs veel meer personen met leefloon of werkloos wat het cijfer van 5,9% verklaart. Communicerende vaten.
Met arbeids(on)geschiktheid hangt ook de activiteitsgraad samen. De werkgelegenheidsgraad in Vlaanderen is 77,8%, in Wallonië 68,4% en in Brussel 64,4%.
Overeenkomstig is de werkloosheidsgraad in Vlaanderen 3,8%, in Wallonië 7,8% en in Brussel 11,9%.
Ook in het dossier van de langdurig zieken vinden we dus opnieuw argumenten die de visie van het Vlaams Artsenverbond ondersteunen: de splitsing van de arbeidsmarkt- bevoegdheid en het tewerkstellingsbeleid, en de verdere communautarisering van de gezondheidszorg, inbegrepen de ziekte- en invaliditeitsverzekering.
Jan Van Meirhaeghe
Oostkerke, 7 oktober 2025
