VOORWOORD
’t Is warm. ’t Is heet.
Niet alleen droogte en tropische temperaturen, ook in de medische wereld is het heet.
Ik schrijf dit voorwoord in de dagen voorafgaand aan de artsenstaking van morgen maandag 7 juli.
De algemene en de medische pers zijn daar al weken mee bezig. Als voorzitter VAV kreeg ik ook vragen daarover. Ik antwoord dan steevast dat sinds de grote artsenstaking van 1963-1964 het toenmalige VGV (Vlaams Geneesherenverbond) besliste om alle syndicale banden op te heffen en louter als een socio-culturele vereniging voor artsen van alle gezindheden en ideeën verder te gaan.
De oudere leden zullen zich zeker nog herinneren dat collega Marcel De Brabanter bestuurslid was van het VGV, en dat zijn syndicaat – nu ASGB - eigenlijk uit het VGV ontstaan is. In die periode werd ook Raymond Lenaerts bestuurslid, en hij was aangesloten bij wat men toen het syndicaat Wynen – nu BVAS - noemde. Dat was toen vloeken in de VGV-kerk, maar Raymond is later een zeer gewaardeerd voorzitter geworden, en kwam ook ruimschoots aan bod in de reeks “Meneer Doktoor”.
Tot daar een beetje geschiedenis, en vergeef me die parenthese die schetst wat het VGV op syndicaal gebied geweest is en wat het VAV geworden is.
Over de problematiek van de artsenstaking nemen we als VAV dus geen standpunt in.
Maar als vereniging van en voor Vlaamse artsen moeten we de plannen van minister Vandenbroucke natuurlijk analyseren, ze toetsen aan onze doelstellingen en onze visie weergeven.
In deze discussie is de focus op supplementen verkeerd van beide kanten. In de pers, en ook de minister beschuldigt zich daaraan, wordt de nadruk gelegd op inkomsten van de artsen. En dan gaat men voorbij aan de realiteit dat de ziekenhuizen voor hun werking afhankelijk zijn van de afdrachten van de artsen. 50% is een realistisch cijfer voor de meeste Vlaamse ziekenhuizen!
Dit weekend is het ook duidelijk geworden dat de zuil gebonden ziekenfondsen 100 en meer miljoenen zouden winnen bij het afschaffen van de supplementen. We moeten opnieuw de terechte vraag stellen of zuil gebonden ziekenfondsen in deze digitale tijd nog een plaats hebben?
De overheidsfinanciering voor hun werkingskosten is enorm en de patiënt kan eigenlijk vrijwel alle administratie rechtstreeks digitaal regelen met RIZIV? Heeft de minister al aan de spectaculaire winst die deze hervorming zou opleveren gedacht? Of ligt hij aan de ketting bij Solidaris?
De hervormingen die Vandenbroucke voorstelt zijn niet verkeerd, maar zijn tijdpad is dat wel. Een fundamentele hervorming van de ziekenhuisfinanciering moet eerst besproken worden, en kan niet los staan van de eventuele aanpak van de “excessen”.
Als VAV zijn we verontrust dat minister Vandenbroucke “compensaties” plant voor Waalse en Brusselse ziekenhuizen, die zich vandaag enkel staande kunnen houden door de excessen van de supplementen. Vlaamse artsen en ziekenhuizen straffen voor supplementen, maar Waalse en Brusselse niet: foei!
Waar de minister in zijn federale en ideologische dialectiek ook aan voorbijgaat is het nochtans zeer eenvoudige feit dat een splitsing van de gezondheidszorg, het overdragen van zowel preventieve als curatieve gezondheidszorg naar de gemeenschappen, enorm veel budgettaire ruimte vrijmaakt. De jaarlijkse transfers bedragen immers in totaal, zonder het kanaal van de intrestlasten op de staatsschuld, 8 tot 10 miljard, waarvan meer dan 2 miljard via de sociale zekerheid.
Een discussie die daarmee verband houdt is de problematiek van de langdurig zieken en de langdurig arbeidsongeschikten.
Het aantal mensen dat langdurig arbeidsongeschikt is en in de invaliditeit terecht komt is sinds 2010 ongeveer verdubbeld waardoor het aantal nu meer dan 500.000 bedraagt. Ter vergelijking: in Duitsland zijn er ook 500.000. Het is logisch dat dit bij de regeringsvorming een belangrijk pijnpunt was en blijvend in de politieke actualiteit staat.
Het Vlaams Artsenverbond en het Aktiekomitee Vlaamse Sociale Zekerheid hebben daarom een gezamenlijk initiatief genomen en richten in het najaar een symposium in om over deze problematiek na te denken en om de maatregelen die de regering wenst te nemen te bespreken. De titel: ‘Is dit land langdurig ziek?’
Vier sprekers zullen elk vanuit hun achtergrond en expertise een analyse voorstellen:
- prof. dr. Lode Goderis (KUL): ‘Werken, een gezondheidszorg doelstelling’ vanuit academisch perspectief.
- dr. Bart Garmyn (Medisch directeur Securex): ‘Re-integratie: samenwerking tussen huisarts, arbeidsarts en adviserend arts’) vanuit de praktijk. Bart is ook bestuurslid VAV.
- Jan Denys (arbeidsmarktexpert): ‘België is ziek!’.
- dr. Heidi Reynders (Arts-directeur Landsbond van de Neutrale Ziekenfondsen): ‘Re-integratie van langdurig zieken en de rol van de adviserend arts anno 2025.
Warm aanbevolen!
Nog een kleine rechtzetting: in dit nummer is per ongeluk het vorige artikel van Prof Ponette gedrukt. Het juiste artikel vindt u hier terug.
Jan Van Meirhaeghe
VAV voorzitter
6 juli 2025
